Nấu một bữa cơm cho riêng mình và hành trình tìm lại gian bếp
Có một quãng thời gian dài, gian bếp của tôi gần như chỉ để trưng bày. Tủ lạnh lúc nào cũng có vài hộp đồ ăn mua sẵn, một ít trái cây héo dần ở ngăn dưới cùng, và một cảm giác thường trực rằng nấu ăn cho một người là chuyện phiền phức, tốn công mà chẳng đáng. Tôi tự thuyết phục mình rằng đặt đồ ăn bên ngoài vừa nhanh vừa gọn, rằng khoảng thời gian đứng bếp nên để dành cho những việc quan trọng hơn. Phải mất một thời gian tôi mới nhận ra mình đã nhầm, và cái nhầm ấy âm thầm bào mòn nhiều thứ hơn tôi tưởng.
Khi gian bếp trở thành nơi tôi né tránh
Ăn uống qua loa nghe có vẻ là chuyện nhỏ, nhưng nó phản chiếu một thái độ lớn hơn với chính mình. Khi tôi liên tục chọn phần tiện lợi nhất, ăn vội bên bàn làm việc với màn hình sáng trước mặt, tôi đang ngầm gửi cho bản thân một thông điệp rằng mình không đáng để bỏ công chăm sóc. Bữa cơm khi ấy chỉ còn là việc nạp năng lượng, không khác gì đổ xăng cho một chiếc xe. Tôi ăn mà không thực sự nếm, no mà không thấy dễ chịu, và thường kết thúc bữa với một cảm giác trống rỗng khó gọi tên.
Điều khiến tôi thay đổi không phải là một quyết tâm hoành tráng, mà là một buổi tối mệt mỏi khi tôi mở tủ lạnh, nhìn vào những hộp nhựa lạnh lẽo và bỗng thấy chán ngán. Tôi lấy ra một bó rau còn tươi, bắc nồi nước lên bếp, và luộc một đĩa rau đơn giản chấm với chút nước mắm dằm ớt. Chỉ có vậy thôi. Nhưng khi ngồi xuống ăn trong căn bếp yên tĩnh, tôi nhận ra đã lâu lắm rồi mình mới thực sự thấy ngon miệng.
Bắt đầu từ một nồi cơm và vài món giản dị
Tôi không lao vào những công thức cầu kỳ. Ngược lại, tôi bắt đầu từ những thứ đơn giản đến mức gần như không thể sai. Một nồi cơm nấu vừa đủ cho một người. Một quả trứng ốp la với lòng đào còn hơi chảy. Một đĩa rau luộc theo mùa. Một bát canh nấu từ vài lát cà chua và ít hành. Những món này không đòi hỏi kỹ thuật, không cần tôi phải giỏi giang gì, nhưng chúng dạy tôi một điều quan trọng: nấu ăn cho một người không phải là thu nhỏ một bữa tiệc, mà là học cách vừa vặn.
Điều thú vị là khi nấu ít, tôi lại chú tâm nhiều hơn. Tôi để ý xem lửa to hay nhỏ thì trứng chín đẹp, canh nêm bao nhiêu muối là vừa miệng mình chứ không phải vừa miệng ai khác. Dần dần, tôi tích lũy được một kho món tủ nho nhỏ, những món tôi có thể nấu mà không cần nghĩ ngợi, những món trở thành chỗ dựa vào những ngày kiệt sức. Có một cảm giác an tâm rất thật khi biết rằng dù ngày hôm đó tồi tệ đến đâu, tôi vẫn có thể tự tay dọn cho mình một bữa ăn tử tế.
Đi chợ như một thói quen chậm rãi
Một phần bất ngờ của hành trình này là tôi bắt đầu yêu việc đi chợ. Trước đây tôi mua thực phẩm theo kiểu tích trữ, mua thật nhiều một lần rồi để đó, và phần lớn kết thúc ở thùng rác vì hỏng trước khi kịp dùng. Bây giờ tôi mua ít hơn nhưng thường xuyên hơn, chọn những thứ tươi cho vài ngày tới. Việc cầm lên một bó rau còn đẫm nước, ngửi mùi thơm của trái cây chín, hỏi người bán hôm nay cá gì ngon, tất cả những điều nhỏ ấy kéo tôi ra khỏi màn hình và đưa tôi trở lại với nhịp sống thật.
Đi chợ cũng buộc tôi phải nghĩ trước một chút. Tôi bắt đầu hình dung tuần này mình muốn ăn gì, hôm nào bận thì nấu món nhanh, hôm nào rảnh thì cho phép mình cầu kỳ hơn đôi chút. Sự chuẩn bị nhẹ nhàng ấy khiến những buổi tối bớt hỗn loạn. Tôi không còn đứng trước tủ lạnh với cái đầu trống rỗng và cái bụng đói cồn cào, để rồi đầu hàng và bấm điện thoại gọi đồ ăn.
Ăn một mình không có nghĩa là ăn cho xong
Có một định kiến ngầm rằng nấu nướng đàng hoàng chỉ dành cho gia đình, cho những dịp có khách, cho khi ta muốn gây ấn tượng với ai đó. Ăn một mình thì làm gì phải bày vẽ. Tôi từng tin như thế, và chính niềm tin đó khiến tôi đối xử tệ với bản thân trong hàng trăm bữa cơm lặng lẽ. Giờ tôi nghĩ ngược lại. Chính vì không ai nhìn, không ai khen chê, nên bữa ăn một mình mới là thước đo trung thực nhất cho mức độ tôi trân trọng chính mình.
Tôi bắt đầu bày biện tử tế hơn dù chỉ ăn một mình. Dọn thức ăn ra đĩa thay vì ăn thẳng từ nồi. Ngồi vào bàn thay vì đứng ăn ở bồn rửa. Tắt điện thoại và cho phép mình mười lăm phút chỉ để ăn, để nếm, để nghe tiếng nhai giòn của rau, để thấy hơi ấm của bát canh. Những nghi thức nhỏ ấy không tốn thêm bao nhiêu công sức, nhưng chúng biến việc ăn từ một thao tác thành một khoảnh khắc.
Những điều gian bếp lặng lẽ dạy tôi
Sau một thời gian, tôi nhận ra chuyện này không thực sự nói về đồ ăn. Học nấu cho riêng mình dạy tôi kiên nhẫn, vì một số món hỏng vài lần trước khi thành. Nó dạy tôi chấp nhận sự không hoàn hảo, vì đĩa trứng cháy cạnh vẫn ăn được và vẫn ngon theo cách của nó. Nó dạy tôi rằng chăm sóc bản thân không phải là những liệu pháp đắt tiền hay những chuyến đi xa, mà thường nằm ở những hành động nhỏ, lặp đi lặp lại, làm cho chính mình mà không chờ ai công nhận.
Nếu bạn cũng đang sống một mình và thấy gian bếp của mình lạnh lẽo, tôi không khuyên bạn phải trở thành đầu bếp giỏi. Tôi chỉ mong bạn thử một lần bắc nồi cơm lên, luộc một đĩa rau, và ngồi xuống ăn thật chậm. Rất có thể bạn sẽ nhận ra, như tôi đã nhận ra, rằng một bữa cơm giản dị tự tay mình nấu có sức chữa lành âm thầm mà không món ăn đặt ngoài nào sánh được.
